چه پیانویی برای شما مناسب است؟ دیجیتال یا آکوستیک؟

پاسخ به این سوال به شرایط و نیازهای شما بستگی دارد ولی اطلاعاتی که در این مقاله ذکر شده است میتواند به انتخاب صحیح و مناسب شما کمک کند.

در شروع اجازه بدهید تا به چند نکته کلیدی در مورد پیانو اشاره کنم. قدمت پیانوهای مدرن به حدود 300 سال میرسد. بارتولومئو کریستوفوری اولین ساز پیانوفورته را در ایتالیا اختراع نمود که در آن از مکانیزم چکش برای به ارتعاش درآوردن سیمها استفاده می شد. ارتعاش سیم در بسیاری از سازها(سازهای زهی) منبع ایجاد صوت می باشد ولی تفاوت پیانو با سایر سازهای زهی در این است که برخلاف آنها، صدای پیانو در اثر کوبش چکشها به سیم ایجاد میشود و نه با زخمه زدن و یا کشیدن آرشه بر روی سیم. با اختراع این ساز امکان ایجاد شدتهای مختلف صوت ( قابلیتی که در سازهای کلاویه ای قبل از آن، نظیر هارپسیکورد، وجود نداشت) فراهم شده و نوازنده میتواند احساس بیشتری به موسیقی خود بدهد.

پیانوهای آکوستیک تقریبا از 10000 قطعه متفاوت تشکیل شده اند و از لحاظ ساختار به دو دسته کلی تقسیم میشوند: پیانوهای گرند و پیانوهای دیواری (upright). پیانوهای گرند به صورت افقی بوده و طول آنها بین 120 تا 270 سانتیمتر (و حتی بیشتر از آن) است. سیمهای پیانو گرند به صورت افقی و موازی با زمین قرار گرفته است و چکشها پس از ضربه زدن به سیم با نیروی وزن خود به پایین برمیگردند. پیانوهای دیواری بر اساس ارتفاع به سه دسته اسپینت (91 تا 96 سانتیمتر)، کنسول ( 96 تا 106 سانتیمتر) و استودیو (بلند تر از 106 سانتیمتر) تقسیم میشوند. اغلب پیانوهای دیواری مورد استفاده در خانه ها از نوع کنسول می باشد. در پیانوهای دیواری سیم ها به صورت عمودی نسبت به زمین قرار گرفته اند و بنابراین این پیانوها بهترین انتخاب برای اتاق های کوچک محسوب می شوند.

پیانوهای دیجیتال ابزارهایی الکترونیکی هستند که بر مبنای باز پخش صدای پیانو ضبط شده (که در حافظه آنها جای داده شده است) کار میکنند. تعداد کلاویه های پیانوهای دیجیتال بین 61 تا 88 کلید است ولی از چکش، سیم و سایر اجزای متحرکی که در پیانوهای آکوستیک یافت میشود در این پیانوها خبری نیست. شدت ضربه وارد شده به کلاویه پیانو دیجیتال از طریق حسگرهای خاصی اندازه گیری شده و به سیستم کامپیوتری منتقل میشود. پیانوهای دیجیتال با کیفیت معمولا دارای کلاویه های سنگین (weighted) هستند تا بتوانند حس لمس کلاویه پیانوهای اکوستیک را شبیه سازی نمایند. در برخی از انواع گرانبهای این پیانوها وزن کلاویه ها همانند پیانوهای آکوستیک متغییر می باشد، به طوریکه با حرکت به سمت راست کلاویه ها سبکتر میشوند (graded hammer). در برخی از انواع این پیانوها نظیر Roland سیستم progressive hammer action تعبیه شده است که مکانیزم رهاسازی در پیانوهای آکوستیک را شبیه سازی میکند. در این پیانوها به هنگام نواختن بسیار آرام کلیدها (پیانیسیمو) میتوانید اثر مکانیزم رهاسازی را حس کنید. کیبوردها و ارگ های الکترونیکی عموما فاقد این نوع کلاویه ها هستند و کلیدها به کمک نیروی فنر بالا می آیند. صدای پیانوهای دیجیتال از طریق بلندگوهای نصب شده بر روی آنها و یا هدفون قابل شنیدن است.

 

در هنگام خرید پیانو همواره سعی کنید تا با کیفیت ترین آنها را انتخاب نمایید. سعی کنید انواع مختلف پیانوهای دیجیتال و آکوستیک با قیمتهای متفاوت را امتحان کنید و قطعه ای بر روی آن بنوازید تا با کلاویه ها و جنس صدای آنها آشنا شوید. برای بهتر آشنا شدن با ویژگیهای پیانوهای مختلف میتوانید برخی از توصیه های زیر را بر روی پیانو امتحان کنید تا به صدا و سلیقه دلخواهتان نزدیکتر شوید. پس از انتخاب محدوده قیمتی و نوع پیانو میتوانید از بین پیانوهای موجود در این محدوده انتخاب خود را نهایی نمایید.

  •  نتهای مختلفی را در محدوده بم(سمت چپ) ، وسط و زیر(سمت راست) ساز بنوازید. آیا صدایی که میشنوید شفاف و واضح است. آیا صدای قسمت بم غنی و پر است؟ وقتی نتهای قسمت زیر را مینوازید دقیقا چه صدایی میشنوید؟
  •  در قسمتهای مختلف بم، وسط و زیر، کلیدها را با شدتهای قوی و ضعیف بنوازید.آیا تفاوتی احساس میکنید؟
  •  چند نت متفاوت را همزمان نواخته و آکوردهای متعددی را بر روی کلیدها بنوازید. با این کار میزان سفتی کلیدها را امتحان کنید. برخی افراد به دنبال تاچ سبک (حالتی که کلیدها به راحتی پایین می روند) هستند برخی دیگر تاچ سنگین را ترجیح میدهند. البته سلیقه شما در انتخاب سبک یا سنگین بودن تاچ پیانو به سَبک و نوع موسیقی که مینوازید بستگی دارد.
  •  چند تریل و ترمولوی سریع را بر روی کلیدها امتحان کنید. سپس تعدادی نت را به صورت استاکاتو(نتهای کوتاه و مقطع) بنوازید. آیا وقتی دست خود را از روی کلید برمی دارید صدای آن کلید بلافاصله قطع میشود؟
  •  پدالها را امتحان کنید. آیا وقتی پدال سمت راست را فشار میدهید ارتعاش تمامی کلیدهای نواخته شده به طور یکسان ادامه می یابد؟ آیا با فشار دادن پدال سمت چپ صدای پیانو کمی نرمتر میشود؟ این کار را در پیانوهای دیجیتال نیز انجام دهید تا تاثیر آن را بر روی کیفیت و حجم صدا لمس کنید.
  •  یک قطعه بر روی پیانو مدنظرتان بنوازید. آیا صدای این پیانو تاثیری در بهتر نواختن این قطعه دارد؟ آیا وقتی این قطعه را اجرا میکنید حس خوبی دارید؟

 

مقایسه ویژگیهای پیانوهای آکوستیک و دیجیتال

 

ویژگی پیانوی آکوستیک پیانوی دیجیتال
منبع ایجاد صدا ارتعاش سیمها به وسیله ضربه چکشها و تقویت صدای ایجاد شده توسط رزونانس صفحه چوبی ساز باز پخش صدای ضبط شده پیانو که در حافظه آن بارگذاری شده است. صدا از طریق هدفون و یا بلندگوهای نصب شده بر روی پیانو قابل شنیدن است.
کیفیت صدا قابلیت ایجاد کلیه جنبه های بیانی و اجرایی (با توجه به مهارت نوازنده )را دارد در نمونه های ارزان قیمت فاقد تمامی جنبه های بیانی و اجرایی می باشد ولی در سالهای اخیر پیشرفتهای چشمگیری در شبیه سازی مفاهیم بیانی صورت گرفته است و سازهایی با کیفت تاچ بسیار بالا معرفی شده اند.
تعداد کلیدها عموما 88 کلید در سایز کامل (در برخی از پیانو های قدیمی 85 کلید نیز دیده میشود) 61 تا 88 کلید (ممکن است در برخی نمونه های ارزان قیمت ابعاد كليدها كوچكتر باشند)
حساسیت لمس (touch sensitivity) مکانیزم اکشن (حرکت قطعات متحرک اکشن) امکان کنترل رنگ و شدت صدا را به نوازنده می دهد. در نمونه های ارزان قیمت کنترل محدودی بر روی رنگ و شدت صدا وجود دارد ولی در سالهای اخیر سازهایی با امکان کنترل بیشتر رنگ و شدت صدا به بازار عرضه شده اند و با به کار گیری Dynamic sampling صدای غنی تری با این پیانوها ایجاد میشود.
پدال ها 2 یا سه پدال (عموما پدال وسط در پیانوهای دیواری به عنوان silent و در گرند پیانوها به عنوان Sostenuto عمل می کند). 3 پدال ( عموما پدال وسط همانند گرند پیانو نقش Sostenuto را برعهده دارد) در نمونه های ارزان قیمت ممکن است پدال ها جداگانه و به صورت آپشن فروخته شوند.
قیمت پیانوهای دیواری 3500 تا 30000 دلار و پیانوهای گرند نیز در محدوده 7500 تا بیش از 85000 دلار فروخته می شوند. 1000 تا 3000 دلار ( پیانوهایی که از نظر کیفیت به پیانوهای آکوستیک بیشتر شباهت داشته باشند ممکن است قیمتی بیش از 3000 دلار داشته باشند)
شکل ظاهری مبله شده از جنس چوب با پرداخت های مختلف در مدلهای گرانقیمت بسیار شبیه به پیانوهای آکوستیک می باشند.
مراقبت و نگهداری 1 یا 2 بار در سال بایستی کوک شوند. کنترل رطوبت هوای اطراف آن از اهمیت بالایی برخوردار است. عدم رسیدگی و مراقبت موجب افت کیفیت صدای آن میشود. نیاز به کوک و یا مراقبت خاص ندارند.
تعمیرات پیانوهایی که به درستی از آنها مراقبت شود معمولا به تعمیرات خاصی نیاز ندارند. با بالارفتن عمر پیانو امکان بروز خوردگی و پارگی در قطعات آن بیشتر می شود. در صورت بروز مشکل اساسی، هزینه تعمیرات آنها بسیار بالا می باشد.
ارزش ذاتی پس از استفاده پیانوهای خوب ده ها سال عمر میکنند و حتی ممکن است پس از استفاده ارزشمندتر شوند. با گذشت زمان افت قیمت بالایی دارند.
مناسب بودن برای آموزش پیانو پیانوهای آکوستیک با کیفیت بالا قابلیت اجرای کلیه سبکهای موسیقی را دارند. برخی از مدرسین اعتقاد دارند که بعضی از مهارتها تنها بر روی پیانوی آکوستیک قابل یادگیری هستند. نظرات متفاوتی در این خصوص وجود دارد. برخی از مدرسین با آموزش هنرجویان سطح بالا با استفاده از سازهای دیجیتال مخالفند.
وزن 200 تا 500 کیلوگرم 25 تا 100 کیلوگرم
قابلیت جابجایی برای جابجایی به 2 یا تعداد بیشتری افراد مجرب و ابزار تخصصی نیاز است. مدلهای ارزان را به تنهایی میتوان جابجا نمود. در مدلهای سنگینتر،علی الخصوص گرندهای دیجیتال استفاده از افراد مجرب برای حمل و نقل توصیه میشود.
امکانات الکترونیکی در صورت نیاز می توان این امکانات را بر روی آنها نصب نموده و آنها را به کامپیوتر و یا سیستمهای استودیویی متصل نمود. امکانات الکترونیکی به طور پیشفرض بر روی همه پیانوهای دیجیتال نصب شده است. برخی از آنها قابلیت ضبط با کیفیت صدا را برای مقاصد آهنگسازی دارند. امکان اتصال آنها به کامپیوتر با استفاده از کابل رابط MIDI وجود دارد.
منبع قدرت نیاز ندارد برق

سوالات متداول درباره پیانوهای آكوستیك

 

1- آیا هر پیانوی آكوستیكی  نسبت به پیانوی دیجیتال برتری دارد؟‌ خیر. خرید برخی از پیانوهای دست دوم و همچنین برخی از برندهای غیر استاندارد می‌تواند مشكلات بسیاری برای شما به همراه داشته باشد. اگر تخصص كافی در خرید پیانوی دست دوم ندارید و بودجه ی شما محدود است ممكن است پیانویی تهیه كنید كه نیاز به تعمیرات اساسی داشته باشد ومتاسفانه در برخی موارد ممكن است تعمیر مقرون به صرفه نباشد. در عین حال  اغلب پیانوهای غیر استاندارد به دلیل استفاده از چوب و مواد اولیه‌ی نامرغوب  مشكلات ساختاری دارند و با مسائلی نظیر عدم پایداری كوك و رگلاژ مواجه هستند. اگر بودجه ی شما كم است و توان خرید پیانوی آكوستیك خوب را ندارید بهتر است آموزش را با یك پیانوی دیجیتال مناسب شروع كنید و در آیند‌ه‌ی نزدیك با تامین بودجه و كسب آگاهی بیشتر،  نسبت به خرید ساز آكوستیك اقدام كنید.

2-  چه برندهایی معتبر هستند و رتبه بندی آنها چگونه است؟ برای پاسخ به این سوال بهتر است به این مطلب مراجعه نمایید. اگر برند پیانوی مورد نظر شما در جداول این مقاله موجود نبود حتما مطالعه‌ی دقیقتری در باره ی آن انجام دهید و با متخصصین معتمد مشورت كنید.متاسفانه برخی از برندهای موجود در ایران در هیچ كجای دنیا وجود خارجی ندارند! برای درك و مقایسه‌ی بهتر می توانید قیمت جهانی مدلهای مختلف پیانو را در این مطلب جستجو كنید.

3- آیا خرید پیانوی آكوستیك دست دوم بهتراز خرید ساز نو است؟ جواب این سوال بستگی به شرایط دارد. اگر شما تازه كار هستید و هیچ اطلاعی از مسائل فنی پیانو ندارید و از طرفی به فرد متخصص و معتمد دسترسی ندارید بهتر است ساز نو تهیه كنید، حتی اگر این كار نیازمند افزایش بودجه باشد. اگر تجربه‌ی نوازندگی دارید باز هم توصیه می‌شود  با متخصص معتمد مشورت كنید و سعی كنید سوابق نگهداری پیانوی مورد نظرتان را به دست بیاورید. بسیاری از مشكلات پیانو در ظاهر خود را نشان نمی دهند و نیاز به كارشناسی دقیق دارند. در سالهای اخیر به علت افزایش نجومی قیمت پیانو افرادی نسبت به واردات پیانوهای بسیار قدیمی با عمر بیش از 20 سال اقدام كرده و با عناوینی نظیر اصل ژاپن و اصل آلمان سعی در فروش این پیانو ها به قیمت گزاف دارند. به یاد داشته باشید قیمت گذاری سازهای دست دوم بسیار سخت تر و پیچیده تر از سازهای نو است. بسیاری از این پیانوها به دلیل گذشت زمان نیاز به تعمیرات اساسی داشته و تنها در صورتی ارزشمند هستند كه قطعات تعویض شده به صورت اوریجینال باشند و به درستی تعویض شده باشند، در غیر این صورت پیانوی شما ارزشی نخواهد داشت. لذا برای خرید چنین سازهایی همواره از سلامت و صحت تمامی اجزای پیانو اطمینان حاصل كنید.

4- آیا عدم رسیدگی به پیانوهای آكوستیك می تواند موجب افت كیفیت آنها شود؟  بلی. كوك و رگلاژ منظم سالیانه مهمترین عامل در حفظ و ارتقاء كیفیت پیانوهای آكوستیك است. پیانوهای گرانقیمت علاوه بر كوك و رگلاژ نیازمند مراقبت های خاص دیگری نظیر  تنظیم دقیق میزان رطوبت نیز هستند. لذا به هنگام خرید سازهای آكوستیك همواره در نظر داشته باشید كه نگهداری این سازها نیازمند صرف هزینه‌ی نگهداری است. اغلب پیانوهای نو ، با انجام 5-6 دوره كوك و رگلاژ منظم در چند سال اول به بهترین وضعیت از نظر صدا و اكشن می‌رسند (‌البته به شرط آنكه به طور منظم نواخته شوند).

پیانو آکوستیک ، پیانو دیجیتال ، پیانو آلمانی ، پیانو اروپایی

============================

منبع : وب سایت PTG، وب سایت شرکتهای YAMAHA و ROLAND

مترجم: محسن جوزی

===========================

Persian
پیانو آکوستیک